Dat ik oordelen over anderen heb, is me bekend. Dat anderen mij veroordelen verrast me ook niet. Toch raakte het me nogal toen het onlangs voor mijn ogen gebeurde. Het kwam onverwachts en gaf me een naar gevoel. Gelukkig zag ik de kwetsbare plek van de ander waar de oordelende uitspraak vandaan kwam. Tenminste, nadat ik een paar diep had ademgehaald.

Het maakte mij nog eens heel duidelijk hoe pijnlijk oordelen zijn, voor alle betrokkenen.

Aandacht. Daar gaat het me om wanneer ik een winkel voor dure horloges in stap. Zeker ik houd van mooie uurwerken. Wat mij betreft het enige sieraad dat ik als man graag draag. De kwaliteit en vakmanschap waarmee het gemaakt is, waardeer ik. Vol bewondering kan ik nog steeds kijken naar het design van mijn Jaeger-le Coultre.

Maar zonder twijfel speelt aandacht een rol! Aan één horloge heb ik genoeg. Toch ga ik af en toe naar bijvoorbeeld Amsterdam Diamonds. Dan weet ik precies hoe ik me moet gedragen als potentiële koper. Opdat ze me hun tijd geven. En ik in de waan kan blijven.

Kijk eens naar de volgende animatie. Op het eerste gezicht draait het poppetje rechtsom (of linksom). Maar net zo goed kan het linksom (rechtsom) draaien. Het kan even duren voor het lukt maar dan kom je er achter dat je met hetzelfde brein de werkelijkheid op precies twee tegenovergestelde manieren kunt zien.

Zo is het met alles. Je kijk op een bepaalde manier heeft een precies omgekeerde kant die ook zichtbaar is. De kunst is om je hersenen om te schakelen en die andere kant zichtbaar te maken. 

Angst en liefde. Schaarste en rijkdom. Verveling en creativiteit. Alle tegenpolen liggen in precies hetzelfde vlak recht voor je neus. Zie je de één, dan weet je dat de ander aanwezig is.

Af en toe krijg ik te horen dat ik een complex persoon ben of dat ik bepaalde situaties onnodig gecompliceerd bekijk. Op zo’n moment schiet ik standaard in de verdediging. In mijn ogen ligt het anders. Ik ben een onderzoeker waarbij ik mezelf als onderzoeksgebied aanbied. Als onderzoeker wil ik weten hoe dingen in elkaar steken. Daarbij kan ik diep gaan. Of het vanuit vele verschillende hoeken bekijken. Wegend. Met mijn gevoel als stuur en graadmeter. Aftastend tot ik tevreden ben met wat ik zie en voel. Ook heb ik een duidelijke behoefte om mijn roerselen uit te spreken naar anderen. Want de reacties uit mijn omgeving laten mij verder zien waar op mijn pad ik mij bevind.

Praat ik soms te veel? Laat ik meer zien van wat er in me omgaat, dan goed is? Soms krijg ik reacties waar ik van schrik. Heftig, direct en emotioneel. Ik hoef het niet persoonlijk te nemen, want dat is het niet. Wezenlijk zijn we allemaal hetzelfde. Verborgen achter maskers, dat wel. Gekunsteld en met moeite houden we ze op ons gezicht. Terwijl we allemaal beter weten.

Nee, ik heb er zelf geen last van. Wat me wel verbaasde is dat ik zo weinig af weet van de cyclus van een vrouw. Al ben ik opgegroeid met twee zussen en een moeder, het onderwerp is volledig langs me heen gegaan. Het fascineert me.

Als het begin van een nieuw leven.
Als een natuurlijke cyclus. Evenveel dagen als een maanwende en daarmee veel logischer dan onze huidige kalender.
Als emotionele en hormonale graadmeter.
Als een fundamenteel basisritme.

Ik zie het als een anker voor hoe de natuur in elkaar steekt, hoe zij cyclisch verandert. Ik ben dol op cirkels met een duidelijk begin, verloop en afgebakend einde. Op en neer, telkens terugkomend, zichzelf herhalend, als de eb en vloed van de zee. In de periode van een vrouw kan ik dit van dichtbij en daarmee helder waarnemen.

Jonge vrouwen vind ik aantrekkelijk. Ik voel snel een band met ze. Eerder verwarde me dat nogal. Kan ik seksueel aangetrokken zijn tot iemand van die leeftijd? Met dan meteen het sociale taboe dat daar aan kleeft. En zo maakte ik het mezelf moeilijk.

Wat ik aantrekkelijk vind is hun puurheid. Een weerspiegeling van mijn eigen puurheid.

Sinds vier jaar kom ik eens in de drie maanden voor een lang weekend met een groep vrienden samen. We vertellen elkaar wat we meemaken in onze levens. Waar we vastlopen, hoe we daar mee omgaan, onze wijsheden. Ieder heeft zijn eigen unieke ervaringen die tegelijk weer heel herkenbaar zijn. We laten elkaar zien wie we zijn.

Er is geen noodzaak om de ander te helpen, dat kan die persoon zelf het beste. Jezelf laten zien en de ander zien is genoeg. Zo’n weekend ervaar ik als een turbo. Als ik na afloop naar huis ga, neem ik naast mijn eigen inzichten ook die van alle anderen mee. In de ander zie ik wie ik ben.

Om me heen zie ik mensen die hun hart volgen en iets eigens in de wereld aan het zetten zijn. Dat is een onduidelijk en onzeker pad. Daarnaast zijn er mensen die kiezen voor de zekerheid van een vaste baan en daarin persoonlijke voldoening missen. Soms ontmoet ik hen die voldoening halen uit wat ze ook doen.

Benijdenswaardig. Want voor mijn gevoel kloot ik een beetje aan op het moment. Een beetje schrijven, een beetje fotograferen. Solliciteren naar een vaste baan of toch een eigen bedrijf opzetten? Het zal er wel bij horen allemaal. Ergens heb ik een beeld hoe het perfect zou kunnen zijn.

Gisteren vertelde een vriendin hoe Willem de Ridder dat ziet: alles in het universum is perfect, alleen wij als mensen niet?! Tenminste, dat vinden we zelf. Natuurlijk zijn we net zo perfect als de rest. Alleen nog even mijn eigen perfectie aanvaarden.

Ik wou dat ik kon denken als een boom!

Laatst liet ik met trots mijn eten staan. In een strandtentje aan het Scheveningse strand had ik een tom ka kai (Thaise kippensoep) besteld. Ik dipte er een stuk brood in en at dat op. Eigenlijk viel het meteen verkeerd. Dat negeerde ik omdat ik zo’n trek had. Dus nam ik nog een paar happen. Toch kon ik er niet omheen dat mijn buik protesteerde en voor de verandering besloot ik te luisteren. Het is de eerste keer dat ik blij was dat ik mijn eten liet staan. Alsof de ober dat begreep liet hij het volle bord nog lange tijd op onze tafel staan.

Ralph is de hoofdpersoon in een verhaal dat ik aan het schrijven ben. Het leven in het dorp waar hij woont wordt bedreigd door een verwoestende storm. De storm staat symbool voor onze angsten. Als in elk heldenverhaal gaat Ralph naar het oog van de storm om daar rust en licht te vinden.

Vandaag lees ik over een bijeenkomst die Tijn Touber geeft waarin je een mythische reis maakt en je schaduwkant ontmoet en meeneemt. Het is gebaseerd op het onderzoek van Joseph Campbell naar de stappen die elk mens in zijn leven dient te nemen om zijn levensbestemming tot uitvoer te kunnen brengen. Dit kan ik op één lijn brengen met iets dat ik eerder hoorde, namelijk dat je eerst dood moet gaan om werkelijk te leven.

Iedereen draagt zijn eigen strijd in zich en kan deze als enige aangaan om er als overwinnaar uit tevoorschijn te komen.

Voor alles heb ik lijstjes. Voor hoe ik wil dat anderen zich gedragen, zich kleden of met me communiceren. Voor hoe mijn leefomgeving eruit moet zien. Of mijn werk. Mijn vriendin. En ga zo maar door. Maar het meest bepalende lijstje is die welke ik voor mezelf heb opgesteld. Nu is het zo dat de werkelijkheid zich niet aan lijstjes houdt. Nooit en te nimmer. Om die reden leiden lijstjes op z’n minst tot teleurstelling. Lijstjes zijn er om het idee te geven dat je alles onder controle hebt. Maar het tegenovergestelde is het effect. Het geeft je een intens gevoel van onzekerheid. In alle geval zijn lijstjes een beperking.

Wat te doen? Je overgeven aan wat het moment je biedt.

Keuzes maken over zaken die echt belangrijk voor me zijn, ontloop ik. Zo merk ik dat ik wel een opleiding tot fotograaf ben begonnen maar mezelf blijf vertellen dat ik geen fotograaf wil worden. Alles wat ik leer dankzij de opleiding vind ik waardevol, maar niet met het uiteindelijke doel om er mijn werk van te maken. Dat is opmerkelijk met een duidelijk voordeel. Falen is onmogelijk. Ik wist het immers van tevoren.

Vanaf een terras in Zwolle hadden we uitzicht op een fraai oud gebouw. Van de restauranthouder, die zijn zaak in hetzelfde gebouw heeft, hoorden we dat het eigendom was van een verzamelaar. De persoon in kwestie had inmiddels 22 van dergelijke gebouwen in bezit. Is dat nou rijkdom? Zekerheid zal het zeker geven. Maar voor mij is het rijkdom wanneer je zeker weet dat het leven je op elk moment geeft waar je behoefte aan hebt.

frus·tra·tie de; v -s gevoel van teleurstelling

en ook:

ontzegging, verijdeling, teleurstelling; psychologie remming van de persoonlijkheidsontwikkeling door complexen en/of ontzeggingen van fundamentele behoeften

Verkopen lukt niet, hij blijft vooralsnog bij me! Blijkbaar heeft de Porsche me nog wat te leren. Bijvoorbeeld dat ik het moeilijk vind te genieten van mijn eigen successen. Jarenlang droomde ik van deze auto. Nu ik hem heb, wil ik ervan af. Hoe dubbel het ook lijkt, ik ‘moet’ eerst van deze aanwinst genieten.

Wat me ook opvalt is dat ik makkelijker verval in de angst dat ik tekort ga komen. Dat het geld opraakt en ik gedwongen word een leven te leiden dat me ongelukkig maakt. Daarentegen kan ik ook bezig zijn met hoe ik meer in mijn leven kan produceren.

Ergens koester ik stilletjes – nu dus niet meer zo stilletjes – de hoop dat ik ontdekt word. Dat iemand, een toverfee, mij werk aanbiedt dat voldoet aan al mijn wensen, bekend en latent. Als columnist van een magazine, als kunstzinnig fotograaf, als spreker over de onderwerpen van dit blog, iets dergelijks. Waarbij mijn creatieve vrijheid volledig gewaarborgd is. En wat lekker verdient natuurlijk.

Die toverfee ben ik zelf, lijkt me.

Jarenlang heb ik geleefd met het idee dat je goed gedrag, goede emoties en goede gedachten hebt. Dingen waar ik me fijn bij voel. Aan de andere kant bestaat dan alles wat me een slecht gevoel geeft en dat is fout. Dus ben ik lang bezig geweest om mezelf te veranderen opdat mijn gedachten, emoties en gedrag uiteindelijk fijn aan zouden voelen. Maar goed en slecht is een illusie, bedacht door onszelf. Als ik daarin blijf geloven, zal ik eindeloos rondrennen als een hamster in zijn molen.

Alles wat gebeurt en wat ik als gevolg ervaar, is van dezelfde waarde. Allemaal even (on)belangrijk. Al die emoties, gedachten en gedragingen zijn onderdeel van een groot geheel. Als een grote wolk waarin alle schakeringen hun eigen plek hebben. Een compleet geheel dat ons tot compleet mens maakt.

Wat ‘werk’ betreft ben ik een nieuwe weg aan het uitproberen. Mijn oude manier zou zijn om een baan te vinden of om weer een bedrijfje op te zetten. Iets doen dat geld oplevert. Maar de koppeling ‘doen-voor-geld’ vind ik ouderwets en beperkend.

Mijn nieuwe manier is om bezig te zijn met wat me plezier geeft en wat spontaan op mijn pad komt. Met schrijven en fotografie bijvoorbeeld. Dat wat van waarde is voor mij, zal ook van waarde zijn voor anderen. Maar hoe betaal ik daarmee mijn rekeningen? Dat is de altijd terugkerende zorgelijke (en nutteloze) gedachte.

Iemand zei me een paar maanden terug dat ik met mijn nieuwe manier door moet gaan ook als het geld op begint te raken. Het klonk alsof ik op zo’n moment juist getest ging worden. Door de angst voor gebrek onder ogen te zien en toch door te zetten op de ingeslagen weg.

Nu begint die angst groter te worden. Na een inspectie blijkt mijn sportauto onverwacht veel onderhoud nodig te hebben. Bij dit type auto betekent dat veel geld. Dit terwijl ik ‘m, zonder succes tot dusver, wil verkopen. Daarnaast viel vorige week een blauwe envelop op de mat met een aanslag groter dan ik ooit heb gezien. Waarschijnlijk en hopelijk een fout van de belastingdienst. Dat moet ik nog uitzoeken. Maar het maakt mijn angst voor geldgebrek wel duidelijk zichtbaar en voelbaar.

Zit ik op de goede weg?

Was sich liebt das neckt sich.

Vaak zeggen en doen we
het tegenovergestelde
van wat we werkelijk voelen en willen.

Waarom?